Tiểu sử

Tiểu sử Trần Đại NghÄ©a – Cuộc đời của Trần Đại NghÄ©a

Trần Đại Nghĩa

Trần Đại Nghĩa (1913–1997) là một Thiếu tướng Quân đội Nhân dân Việt Nam, giáo sư, kỹ sư quân sự, nhà khoa học, nhà quản lý khoa học kỹ thuật cấp cao, cha đẻ của ngành công nghiệp quốc phòng Việt Nam.

Bạn đang xem: Tiểu sử Trần Đại NghÄ©a – Cuộc đời của Trần Đại NghÄ©a

Tuổi trẻ

Ông tên thật là Phạm Quang Lễ, sinh ngày 13 tháng 9 năm 1913 trong một gia đình nhà giáo nghèo tại xã Chánh Hiệp, huyện Tam Bình, tỉnh Vĩnh Long. Mồ côi cha lúc 6 tuổi, ông được mẹ và chị gái đã tần tảo nuôi dưỡng cho ăn học. Giữa 1933, Phạm Quang Lễ đã thi đỗ đầu hai bằng tú tài: Tú tài Việt và Tú tài Tây. Nhưng vì nhà nghèo, không có tiền đi Hà Nội để học tiếp, Phạm Quang Lễ quyết định đi làm giúp mẹ, giúp chị và nuôi chí vươn lên, chờ thời cơ.[cần dẫn nguồn]

Sau hai năm làm việc tại các Đại sứ quán Mỹ, ông đã gặp nhà báo DÆ°Æ¡ng Quang NgÆ°u người đã giúp ông có được một học bổng Chasseloup-Laubat du học tại Paris. Năm 1935, ông đi du học Pháp và tốt nghiệp kỹ sÆ° và cá»­ nhân toán học tại các trường: Đại học Bách khoa Paris (École Polytechnique), Đại học Mỏ (École nationale supérieure des mines de Paris), Đại học Điện, Đại học Sorbonne, Đại học Cầu đường Paris. Sau đó ông ở lại Pháp làm việc tại Trường Quốc gia Hàng không và VÅ© trụ (École nationale supérieure de l’aéronautique et de l’espace). Năm 1942, ông sang Đức làm việc trong xưởng chế tạo máy bay và Viện nghiên cứu vÅ© khí.

Về nước tham gia chính quyền cách mạng

Tháng 5 năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh qua Pháp thương thuyết với Bộ trưởng Thuộc địa Marius Moutet. Ông cùng với kỹ sư luyện kim Võ Quý Huân, bác sĩ Trần Hữu Tước theo Hồ Chủ tịch về nước, tham gia tổ chức, chế tạo vũ khí cho quân đội tại núi rừng Việt Bắc. Ngày 5 tháng 12 năm đó, Hồ Chí Minh đặt tên mới cho ông là Trần Đại Nghĩa và trực tiếp giao cho ông làm Cục trưởng Cục Quân giới (nay là Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng Việt Nam), năm 1948 phong quân hàm Thiếu tướng , Giám đốc Nha nghiên cứu Quân giới (nay là Viện Khoa học và Công nghệ Quân sự), Bộ Tổng tư lệnh Quân đội.

Trong quân đội từng giữ các chức vụ: Cục trưởng Cục pháo binh, Phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần (1966), Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.

Sau khi hòa bình lập lại ở miền bắc ông được chuyển sang lĩnh vực dân sự giữ chức: Thứ trưởng Bộ Công thương , Thứ trưởng Bộ Công nghiệp nặng , Ủy viên Ủy ban Khoa học Nhà nước , Chủ nhiệm Ủy ban Kiến thiết Cơ bản Nhà nước , Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước , , Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam (1975), Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kĩ thuật Việt Nam (nhiệm kỳ 1983-1988), Đại biểu Quốc hội khoá II, III.

Ông được phong quân hàm Thiếu tướng trong đợt đầu tiên năm 1948. Ông đã được trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh và danh hiệu Anh hùng Lao động (tại đại hội Anh hùng, chiến sĩ thi đua toàn quốc đầu tiên năm 1952).

Năm 1996, ông được Nhà nước Việt Nam trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 về Cụm công trình nghiên cứu và chỉ đạo kỹ thuật chế tạo vÅ© khí (Bazooka, súng không giật, đạn bay) trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp 1945-1954. Các công trình nghiên cứu của ông được quốc tế đánh giá cao, được ứng dụng rộng rãi trong Quân đội Nhân dân Việt Nam và là nỗi kinh hoàng của quân đội đối phÆ°Æ¡ng. Trong tác phẩm Street Without Joy của Bernard B. Fall ở trang 237 có viết về súng SKZ của ông nhÆ° sau “…and the feared Viet-Minh SKZ recoilless cannon oppened up at minimum range upon the “soft” vehicles…“.

Năm 1966, ông được bầu làm Viện sĩ nước ngoài của Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô.

Những năm cuối đời, ông cùng gia đình trở về quê hương miền Nam, sinh sống tại quận Phú Nhuận, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông mất vào 16 giờ 20 phút ngày 9 tháng 8 năm 1997, hưởng thọ 84 tuổi.

Ghi nhận đóng góp

Tượng Trần Đại Nghĩa trong Nhà trưng bày truyền thống lịch sử-cách mạng Vĩnh Long.

Tên đường

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, ông đã đặt tên của ông cho một con đường tại quận Bình Tân, đi từ Quốc lộ 1 (gần vòng xoay An Lạc) vào khu công nghiệp Lê Minh Xuân.

Cuối tháng 8 năm 2007, tại Hà Nội, tên của ông cũng được đặt tên của ông cho một con đường nối đường Đại Cồ Việt cắt ngang qua phố Lê Thanh Nghị, đường Đại La đến khu tập thể Thành ủy Hà Nội (đầu sông Sét), song song với phố Tạ Quang Bửu (trên cơ sở đoạn phía bắc của sông Sét đã được cống hóa).

Tại TP Đà Nẵng cũng có con đường mang tên ông nối liền từ Núi Ngũ Hành Sơn (cuối đường Lê Văn Hiến) đến địa phận tỉnh Quảng Nam (đường vào Phố cổ Hội An. Hiện nay (năm 2009) con đường này đang được mở rộng 48m.

Tên Trường đại học và phổ thông

Ngày 23 tháng 12 năm 2010, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 2345/QĐ-TTg thành lập Trường Đại học Trần Đại Nghĩa trên cơ sở nâng cấp Trường Sĩ quan Kỹ thuật quân sự (Vin-hem-Pích) có trụ sở chính tại 189 Nguyễn Oanh, phường 10, quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngoài ra tên của ông còn được đặt cho một số trường học trên cả nước, trong đó có Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa ở Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Trung học phổ thông Trần Đại Nghĩa ở huyện Tam Bình.

Tên tàu

Ngày 10 tháng 10 năm 2010, công ty đóng tàu Sông Thu – Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng cÅ©ng hạ thuá»· tàu khảo sát đầu tiên của Việt Nam có ký hiệu HSV 6613 mang tên Trần Đại NghÄ©a sau hÆ¡n 2 năm lắp đóng theo đặt hàng của Đoàn đo đạc biên vẽ hải đồ và nghiên cứu biển (thuộc Hải quân Nhân dân Việt Nam), chuyên dụng đáp ứng yêu cầu của công tác khảo sát, đo đạc biển.

Khu lÆ°u niệm Giáo sÆ° – Viện sÄ© Trần Đại NghÄ©a

Ngày 24 tháng 11 năm 2013, Ủy ban nhân dân tỉnh VÄ©nh Long tổ chức khởi công xây dá»±ng Khu lÆ°u niệm Giáo sÆ° – Viện sÄ© Trần Đại NghÄ©a tại ấp Mỹ Phú 1, xã Tường Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh VÄ©nh Long. Khu lÆ°u niệm được thiết kế xây dá»±ng trên diện tích khoảng 16.000 m2, gồm các hạng mục chính nhÆ°: Nhà tưởng niệm, nhà trÆ°ng bày, phòng hội thảo, chiếu phim, sinh hoạt truyền thống, quảng trường, các hạn mục phụ trợ và cảnh quan. Có tổng kinh phí là 2,6 đồng và thu nhập hÆ¡n 868 tài liệu, tÆ° liệu của Trần Đại NghÄ©a. Theo báo cáo của ban quản lý khu lÆ°u niệm, từ sau ngày khánh thành (tức 18 tháng 5 năm 2015) đến nay, khu lÆ°u niệm đã đón 28,377 khách tham quan trong và ngoài tỉnh cùng nhiều khách nước ngoài.

Tên giải thưởng

Ngày 16 tháng 11 năm 2015, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ra Quyết định số 1883/QĐ-VHL về việc Ban hành Quy chế Giải thưởng Trần Đại Nghĩa nhằm tôn vinh tác giả của các công trình nghiên cứu có giá trị khoa học xuất sắc và đã trực tiếp tổ chức triển khai ứng dụng để đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng của đất nước. Giải thưởng được trao lần đầu tiên vào năm 2016

Câu nói ấn tượng

Ngày đất nước thống nhất 30/4/1975, Trần Đại Nghĩa có ghi vào cuốn sổ tay của mình một câu:

“Đã hoàn thành nhiệm vụ!”

Lúc sinh thời ông từng nói:

“Bạn bè của tôi ở lại bên Pháp, họ đều sung sướng, đầy đủ hÆ¡n tôi rất nhiều. NhÆ°ng về khía cạnh phụng sá»± Tổ quốc, họ chẳng có gì cả.”

Và nhÆ° thế, được phụng sá»±, đóng góp công sức cho dân tộc đã là lý tưởng mà  ông muốn cho cuộc đời mình.

Xem thêm

  • Tạ Quang Bá»­u
  • Lê Văn Thiêm

Tham khảo

  • Ba nhà khoa học kiệt xuất (Trần Đại NghÄ©a, Tạ Quang Bá»­u, Lê Văn Thiêm), Nguyễn Văn Đạo chủ biên, Nhà xuất bản Lao động, năm 2006.
  1. ^ http://tuoitre.vn/Chinh-tri-Xa-hoi/404921/Ha-thuy-tau-khao-sat-bien-mang-ten-Tran-Dai-Nghia.html
  2. ^ “Ká»· niệm 100 năm ngày sinh của cố GS. VS Trần Đại NghÄ©a”. Báo điện tá»­ Quân đội nhân dân. Ngày 13 tháng 9 năm 2013. LÆ°u trữ
  3. ^ “Chuyện chÆ°a kể về Giáo sÆ° Viện sÄ© Trần Đại NghÄ©a (The Untold Story of Academician Prof. Tran Dai Nghia)”. Phunu today. Ngày 24 tháng 1 năm 2012.  Bảo trì CS1: Ngôn ngữ không rõ (link)
  4. ^ “Sắc lệnh 117 ông Trần Đại NghÄ©a, Cục trưởng quân giới, thụ cấp quân hàm thiếu tướng”. Truy cập 9 tháng 2 năm 2015. 
  5. ^ http://vbqppl.moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=228
  6. ^ http://tapchicongnghiep.vn/News/Intrang.aspx?Md=News&iSup=151&iDta=12182
  7. ^ “Nghị định 02”. Truy cập 9 tháng 2 năm 2015. 
  8. ^ “Quá trình phát triển: Bộ Khoa học và Công nghệ”. Truy cập 9 tháng 2 năm 2015. 
  9. ^ aăhttp://www2.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/thanhvienchinhphuquacacthoiky?governmentId=611
  10. ^ http://www.chinhphu.vn/portal/page/portal/chinhphu/thanhvienchinhphuquacacthoiky?governmentId=616
  11. ^ Street Without Joy by Bernard B. Fall
  12. ^ “Thành lập trường Đại học Trần Đại NghÄ©a”. Thanh Niên Online. Ngày 27 tháng 2 năm 2011. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2011. 
  13. ^ “Hạ thuá»· tàu khảo sát đầu tiên của VN mang tên Trần Đại NghÄ©a”. CAND Online. Ngày 10 tháng 10 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2011. 
  14. ^ “Xây dá»±ng khu lÆ°u niệm Giáo sÆ° – Viện sÄ© Trần Đại NghÄ©a tại xã Tường Lộc, huyện Tam Bình, tỉnh VÄ©nh Long”. khuluuniemtdn. 25 tháng 1 năm 2016. 
  15. ^ “Khánh thành khu lÆ°u niệm GS – VS Trần Đại NghÄ©a”. baogiaothong. 25 tháng 1 năm 2016. 
  16. ^ “Khánh thành khu lÆ°u niệm GS – VS Trần Đại NghÄ©a”. dantri. 25 tháng 1 năm 2016. 
  17. ^ “Giải thưởng Trần Đại NghÄ©a”. 

(Nguồn: Wikipedia)

Đăng bởi: Trường Tiểu Học Tiên Phương

Chuyên mục: Tiểu sử

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *